Lidhu me ne

Gatime

Gatime tradicionale korçare / Kur të lexosh këto gatime, do nisesh direkt për Korçë

Ndonjëherë thuhet më mirë syri, sesa nami. Por ndonjëherë ky nam nuk është se del dhe aq kot. Përshembull korçaret kanë namin e nikoqireve dhe këtë s’e luan as topi (edhe pse që në një komedi të para ’90-ës, “Shi në plazh”, teto Sanda thoshte, që këto të sotmet nuk janë më si ato qëmoti”.

Gjithsesi, si qëmoti apo si qësoti, ka disa ushqime që si korçaret nuk i bën askush tjetër. Ose që mund t’i hash kaq të mira vetëm në Korcë. Për këtë, iu drejtuam korçarkës sonë, Klaudeta Skënderasit, e cila na ka rreshtuar gatimet e qytetit të saj (recetat mos I prisni se veç dy fëmijëve të vegjël, ajo ka dhe shumë përgjegjësi në Tirana Post, ndaj nuk kishte kohë t’i ndante me ne. Por që gjenden shumë thjesht në faqet tradicionale të gatimeve shqiptare).

Petulla të fshira

Në kohën kur krepat nuk ishin ende në modë, as në Korçë nuk i njihnin këtë emër. Ama petullat e fshira po. Që janë gatuar prej shumë e shumë vitesh në këtë zonë. Shumë të mira për t’u shijuar edhe shqeto, por lezetin e kanë kur shtrohen në tavë një nga një me djathë dhe hudhra dhe piqen në saç. Ju mund të keni provuar krepat dhe mbase s’keni kurreshtje për këtë gatim tradicional korçar, por mbase nuk e njihni shijen e petullave të fshira në tavë.

Kërnackat

Ca vite më parë shija e tyre ka qenë e pangatërrueshme. Por sot edhe në Korçë tregu është ngatërruar pak. Për të provuar kërnackat me nam të Korçës, do duhet të pyesni për vendet se ku i gatuajnë ende ato origjinalet, në zgarë me prush dhe që nuk ngatërrohen me qoftet dhe kanë një shije të papërsëritshme. Kërcankat kanë kuptim vetëm kur i shoqëron me kripë dhe qepë dhe patjetër me shishen e birrës.

Lakrori me dy petë

Të shtunave apo të dielave në çdo shtëpi korçare e ke patjetër një lakror për drekë, që ditëve të verës është patjetër me qepë dhe me ato domatet, që nuk i gjen në asnjë zonë tjetër. Lakrori me dy petë nuk duhet të ngatërrohet me byrekun. Është pak i ngjashëm për mënyrën si gatuhet, por ka tjetër shije dhe ai i vërteti është vetëm nëse piqet në saç. Brenda, në varësi të stinës, bëhet me kos dhe vezë, me hithra, presh, arme, spinaq.

Petaniku me fasule

Për t’i rënë shkurt mund të bëhet edhe me pete të pjekura të gatshme, por jo të gjitha grave të Korçës u është mbushur mendja, se këto petë mund t’i zëvendësojnë ato të bërat vetë, që kanë një ditë punë dhe bëjnë rrëmujë, po aq sa një baklava. Por që në fund ia vlen për të shijuar një petanik me fasule. Petët e pjekura marrin aromën e tymit dhe kurse fasulet që i hidhen brenda mos i ngatërroni me gjellën e fasuleve me qepë e salcë. Janë vetëm të ziera dhe kanë shije shumë të mirë kur piqen në tavë, së bashku me petët dhe gjalpin.

Fasulet pllaqi

Një tavë aq e mirë, që kur piqet mbush gjithë lagjen me aromë dafine dhe rigoni. Tava e faquleve pllaqi, që gatuhet me llojin e fasules kokërrmadhe, karakteristike për zonën e Korçës, është një nga pjatat shoqëruese më të mira, që kur vendoset në mes ta tavolinës, i konkurron të gjitha ç’ka rreth e rrotull.

Shijen e vërtetë korçare mund ta takosh në çdo stinë, por sidomos në dimër. Në asnjë shtëpi korçare nuk ka humbur tradita e përgatitjes së zahireve, por që tani i gjen edhe nëpër tavernat e vogla dhe restorantet me pamje shtëpie rrugicave të Korçës. Glikotë janë një nga pikat më të forta të gatimeve të zonjave korçare: qershie, kumbulle, fiku të butë e të egër, gliko arre, molle, patëllxhani, që të serviren në një lugë të vockël dhe u vjen era barbarize, që këputet nga vazot e oborrit, bashkë me gotën e ujit të mbushur vetëm nga çezma. Po, uji i rubinetit në Korçë pihet dhe nuk ke pse ta blesh të paketuar.

Siç ka thënë edhe teto Ollga petullat e Lefkës ishin me nam, se i bënte të mira, i bënte me vezë. Nuk ka gjyshe korçare, që nuk di të gatuajë petulla të buta si mafishe, që sot i gjen nëpër restorante, si vaktin më të shijshëm të mëngjesit, të shoqëruar me glikotë që ju treguam më lart. E bashkë me to, nëse Korçën e viziton në dimër, do provosh patjetër petkat, dromkat, dy llojet e trahanasë të thartin dhe të ëmblin, që asnjë zonë tjetër e Shqipërisë nuk i bën aq të mirë. Pastërmanë, që thahet ende mbi sobat me dru në dimër e sidomos turshitë, që do duhej një natë e gjatë dimri, për t’u përshkruar shijen dhe llojet e ndryshme të perimeve, me të cilat përgatiten. Por ne do t’i mbajmë pak me hatër specat e verdhë me salcë kosi. Mos ikni na Korça pa i provuar. Fatmirësisht i gjeni lehtë. Korçarët ua dinë mirë kimetin pjatave të tyre dhe nuk i kanë mbytur me kuzhinë italiane restorantet. Në këtë qytet e gjen vërtet shijen pe Korçe, kudo që të shkelësh.

MË TEPËR

Mix2 ditë më herët

Kuptimi i vërtetë i emrit artistik të The Weeknd

Emri artistik i The Weeknd ka ngjallur gjithmonë kuriozitet mes fansave. Së fundmi, një diskutim në Reddit ka sjellë në...

Mix2 ditë më herët

Del Kalendari i Ramazanit për 2025/ Ja çfarë duhet të dinë besimtarët për muajin e shenjtë

Të shtunën e ardhshme, më 1 Mars 2025 besimtarët myslimanë në mbarë botën, përfshirë Shqipërinë, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut,...

Mix2 ditë më herët

Ushqimet që duhet të konsumoni më shumë pas të 50-tave

Nëse jeni mbi 50 vjeç, me siguri keni vënë re se ushqimi ju ndikon pak më ndryshe sesa kur ishit...

Mix2 ditë më herët

Sipas Harvard, këto ushqime ushqejnë trurin

Ashtu si nuk ka asnjë pilulë magjike që mund të eliminojë përkeqësimin që ndodh me kalimin e viteve në funksionet...

Mix2 ditë më herët

Ulçera e stomakut – Plani ushqimor që ju vjen në ndihmë

Para viteve 1980, për ulcerën e stomakut fajësohej zakonisht stresi ose ushqimet pikante, por tani e dimë se ulcera nuk...

Mix2 ditë më herët

iPhone 17 Pro do të përmirësojë regjistrimin e videove

Ndërsa linja e iPhone 17 është ende rreth 7 muaj larg prezantimit, thashethemet për pajisjet vazhdojnë të shfaqen. Mark Gurman...

Mix2 ditë më herët

A E KENI PARË ENDE ‘CASSANDRA’ NË NETFLIX? | Një serial i ri drithërues që sfidon teknologjinë dhe frikën

“Cassandra” është një miniseri gjermane e lëshuar në Netflix më 6 shkurt 2025, që kombinon elemente të trillimit shkencor dhe...

Mix2 ditë më herët

Melania Trump, e cila jeton sa më larg të mundet Shtëpisë së Bardhë (dhe burrit të saj?)

Të gjithë vëzhguesit amerikanë ishin të bindur se Melania Trump, pas ceremonisë së inagurimit të Donald, do të qëndronte sa...

Mix2 ditë më herët

Disa ide për dhuratat ideale në përvjetorin e martesës

Përvjetori i martesës është një moment kulmor dhe shumë emocionues në jetën e çdo çifti, si një lloj “ ditëlindjeje...

Aktualitet2 ditë më herët

Si kaloi Rama nga drejtësia e re te “drejtësia e tepërt” (Citimet)

Kryeministri duhet të shtrëngojë radhët e socialistëve, për t’i bindur se nuk do të lërë më asnjë ushtar pas në...

Facebook